ابو حاتم مىگويد : رواياتش نوشتنى ، ولى غير قابل استدلال و استناد است ( 1 ) . ز - موسى بن خلف عمى بصرى : آجرى در باره اش مىگويد : « قوى » نيست . و از قول ابن معين آمده كه « ضعيف » است . ابن حبان مىگويد : بسيار روايات نادرست و زشت آورده است . دارقطنى مىگويد : « قوى » نيست ، ولى از رواياتش مىشود چيزى فهميد ( 2 ) . ح - ابراهيم بن ابى سعيد خدرى : از ابو سعيد خدرى پسرى بدين نام در تاريخ ياد نگشته است و به گمانم درست « ابراهيم نخعى از ابى سعيد خدرى » باشد . خدا داناتر است . 34 - نحاس در كتاب « معانى القرآن » روايتى ثبت كرده است از ابو عبد اللَّه احمد بن على بن سهل ، از محمد بن حميد ، از يحيى بن ضريس ، از زهير بن معاويه ، از ابى اسحاق ، از براء بن عازب . مىگويد : « عرب بيابانگردى در حجة الوداع به خدمت رسول خدا ( ص ) رفت در حالى كه حضرتش در عرفات بر ماده شترى ايستاده بود . گفت : من مردى مسلمانم . برايم اين آيه را توضيح بده : كسانى كه ايمان آورده و كارهاى پسنديده كردند ما پاداش كسى را كه كار نيكو كرده باشد ضايع نمىگردانيم ، ايشان را بهشتهاى عدنى خواهد بود كه از فرودش نهرها روان است و در آن دستبندهاى زرين بر خويش مىآرايند و جامه‌هاى سبز رنگ از سندس و استبرق مىپوشند . . . ( 3 ) پيامبر خدا ( ص ) فرمود : تو از ايشان دور نيستى و نه ايشان از تو دورند ، آنان اين چهار نفرند : ابو بكر و عمر و عثمان و على . بنابر اين به قبيلهء خويش بياموز كه اين آيه در بارهء ايشان نازل گشته است . اين را قرطبى در تفسيرش نوشته است ( 4 ) . و ما همهء آن را الحمد للَّه با اجازه روايت كرديم . » تعجبآور است كه مفسرى بزرگ چنين دروغ رسوائى را با سندى سست

--> ( 1 ) - تهذيب التهذيب 9 / 99 . ( 2 ) - تهذيب 10 / 342 . ( 3 ) - كهف 30 و 31 . ( 4 ) . 10 / 398 .